Asosiy qismga o'tish
Blog

Yorug'likning sinishi: nega qoshiq suvda sinib ko'rinadi?

17.11.20261 daqiqalik o'qish

Yorug'likning sinishi: nega qoshiq suvda sinib ko'rinadi?

Stakan suvga qoshiq solsangiz, u suv sathida «sinib» ko'rinadi. Bu optik illyuziya emas, balki yorug'likning ikki muhit chegarasida sinish hodisasi.

Nima uchun yorug'lik sinadi?

Yorug'lik tezligi muhitga bog'liq: vakuumda c ≈ 3·10⁸ m/s, suvda esa taxminan 1,33 marta sekin. Nur chegaraga qiyalab tushganda uning bir tomoni oldin sekinlashadi va nur yo'nalishini o'zgartiradi — xuddi aravacha asfaltdan qumga qiyshiq kirganida burilib ketganidek.

Yorug'lik sinishi diagrammasi
Havodan suvga o'tayotgan nur normal tomon egiladi: α = 50° bo'lsa, β ≈ 35°. Och rangli chiziq — qaytgan nur.

Snellius qonuni

n₁·sin α = n₂·sin β, bu yerda n — muhitning sindirish ko'rsatkichi:

Muhitn
Vakuum / havo1,00
Suv1,33
Oyna≈ 1,5
Olmos2,42

Qoida: zichroq muhitga (n katta) o'tganda nur normal tomon, siyrakroq muhitga o'tganda esa normaldan uzoqlashadi.

Misol

Nur havodan suvga α = 50° burchak bilan tushdi. sin β = sin 50° / 1,33 = 0,766 / 1,33 ≈ 0,576, demak β ≈ 35°.

Hayotdagi ko'rinishlari

  • Basseyn tubi haqiqatdagidan sayozroq ko'rinadi;
  • Linza va ko'zoynaklar nurni sindirib fokuslaydi;
  • Kamalak — yomg'ir tomchilarida nurning sinishi va qaytishi natijasi;
  • Optik tolali internet — to'liq ichki qaytishga asoslangan.

Virtual laboratoriyada burchaklarni o'zgartirib, qonunni o'zingiz tekshiring, so'ng Optika kursini davom ettiring.

Izohlar 0

Kiring, izoh qoldirish uchun.

  • Hozircha izoh yo'q. Birinchi bo'ling!