Yorug'likning sinishi: nega qoshiq suvda sinib ko'rinadi?
17.11.20261 daqiqalik o'qish
Stakan suvga qoshiq solsangiz, u suv sathida «sinib» ko'rinadi. Bu optik illyuziya emas, balki yorug'likning ikki muhit chegarasida sinish hodisasi.
Nima uchun yorug'lik sinadi?
Yorug'lik tezligi muhitga bog'liq: vakuumda c ≈ 3·10⁸ m/s, suvda esa taxminan 1,33 marta sekin. Nur chegaraga qiyalab tushganda uning bir tomoni oldin sekinlashadi va nur yo'nalishini o'zgartiradi — xuddi aravacha asfaltdan qumga qiyshiq kirganida burilib ketganidek.
Snellius qonuni
n₁·sin α = n₂·sin β, bu yerda n — muhitning sindirish ko'rsatkichi:
| Muhit | n |
|---|---|
| Vakuum / havo | 1,00 |
| Suv | 1,33 |
| Oyna | ≈ 1,5 |
| Olmos | 2,42 |
Qoida: zichroq muhitga (n katta) o'tganda nur normal tomon, siyrakroq muhitga o'tganda esa normaldan uzoqlashadi.
Misol
Nur havodan suvga α = 50° burchak bilan tushdi. sin β = sin 50° / 1,33 = 0,766 / 1,33 ≈ 0,576, demak β ≈ 35°.
Hayotdagi ko'rinishlari
- Basseyn tubi haqiqatdagidan sayozroq ko'rinadi;
- Linza va ko'zoynaklar nurni sindirib fokuslaydi;
- Kamalak — yomg'ir tomchilarida nurning sinishi va qaytishi natijasi;
- Optik tolali internet — to'liq ichki qaytishga asoslangan.
Virtual laboratoriyada burchaklarni o'zgartirib, qonunni o'zingiz tekshiring, so'ng Optika kursini davom ettiring.
Izohlar 0
Kiring, izoh qoldirish uchun.
- Hozircha izoh yo'q. Birinchi bo'ling!