Nyuton qonunlari kundalik hayotda
17.11.20261 daqiqalik o'qish
Nyutonning uchta qonuni — mexanikaning poydevori. Ularni kitobdan emas, avtobus, lift va futbol to'pi misolida tushunish ancha oson.
1-qonun: inersiya
Jismga kuch ta'sir etmasa (yoki kuchlar muvozanatlashsa), u tinch holatini yoki tekis harakatini saqlaydi. Avtobus keskin tormozlanganda oldinga yiqilib ketishingizning sababi shu: tanangiz harakatni davom ettirishga «intiladi».
2-qonun: kuch va tezlanish
a = F / m yoki F = m·a. Bir xil kuch bilan yengil aravachani tez, og'ir aravachani sekin tezlashtirasiz. Masalada avval barcha kuchlarni chizib, teng ta'sir etuvchini toping.
3-qonun: ta'sir va aks ta'sir
Jismlar bir-biriga son jihatdan teng, yo'nalishi qarama-qarshi kuchlar bilan ta'sir qiladi. Suzuvchi devordan itarilganda devor ham uni itaradi; raketa gazni orqaga otib, o'zi oldinga uchadi. Muhimi: bu kuchlar turli jismlarga qo'yilgan, shuning uchun bir-birini yo'qotmaydi.
Qisqacha jadval
| Qonun | Mazmuni | Misol |
|---|---|---|
| 1-qonun | F = 0 ⇒ v = const | Avtobus tormozlanganda oldinga og'ish |
| 2-qonun | F = m·a | Yuk mashinasi yengil mashinadan sekin tezlashadi |
| 3-qonun | F₁₂ = −F₂₁ | Raketaning uchishi |
Mashq
2 kg massali jismga gorizontal 10 N kuch qo'yildi, ishqalanish kuchi 4 N. Tezlanishni toping.
a = (F − F_ishq)/m = (10 − 4)/2 = 3 m/s².
Mavzuni chuqur o'rganish uchun Dinamika kursiga o'ting.
Izohlar 0
Kiring, izoh qoldirish uchun.
- Hozircha izoh yo'q. Birinchi bo'ling!