Asosiy qismga o'tish
Blog

Nyuton qonunlari kundalik hayotda

17.11.20261 daqiqalik o'qish

Nyuton qonunlari kundalik hayotda

Nyutonning uchta qonuni — mexanikaning poydevori. Ularni kitobdan emas, avtobus, lift va futbol to'pi misolida tushunish ancha oson.

1-qonun: inersiya

Jismga kuch ta'sir etmasa (yoki kuchlar muvozanatlashsa), u tinch holatini yoki tekis harakatini saqlaydi. Avtobus keskin tormozlanganda oldinga yiqilib ketishingizning sababi shu: tanangiz harakatni davom ettirishga «intiladi».

2-qonun: kuch va tezlanish

a = F / m yoki F = m·a. Bir xil kuch bilan yengil aravachani tez, og'ir aravachani sekin tezlashtirasiz. Masalada avval barcha kuchlarni chizib, teng ta'sir etuvchini toping.

Jismga ta'sir etuvchi kuchlar
Stol ustidagi jism: vertikal bo'yicha N va mg muvozanatda; gorizontal bo'yicha a = (F − F_ishq)/m.

3-qonun: ta'sir va aks ta'sir

Jismlar bir-biriga son jihatdan teng, yo'nalishi qarama-qarshi kuchlar bilan ta'sir qiladi. Suzuvchi devordan itarilganda devor ham uni itaradi; raketa gazni orqaga otib, o'zi oldinga uchadi. Muhimi: bu kuchlar turli jismlarga qo'yilgan, shuning uchun bir-birini yo'qotmaydi.

Qisqacha jadval

QonunMazmuniMisol
1-qonunF = 0 ⇒ v = constAvtobus tormozlanganda oldinga og'ish
2-qonunF = m·aYuk mashinasi yengil mashinadan sekin tezlashadi
3-qonunF₁₂ = −F₂₁Raketaning uchishi

Mashq

2 kg massali jismga gorizontal 10 N kuch qo'yildi, ishqalanish kuchi 4 N. Tezlanishni toping.

a = (F − F_ishq)/m = (10 − 4)/2 = 3 m/s².

Mavzuni chuqur o'rganish uchun Dinamika kursiga o'ting.

Izohlar 0

Kiring, izoh qoldirish uchun.

  • Hozircha izoh yo'q. Birinchi bo'ling!