Asosiy qismga o'tish
Blog

Issiqlik uzatishning uch usuli: o'tkazuvchanlik, konveksiya, nurlanish

17.11.20261 daqiqalik o'qish

Issiqlik uzatishning uch usuli: o'tkazuvchanlik, konveksiya, nurlanish

Issiq choy asta-sekin sovib qoladi, qozon dastasi qizib ketadi, Quyosh esa 150 million km uzoqdan bizni isitadi. Bularning barchasi issiqlik uzatish, lekin har xil usullarda.

Issiqlik uzatish usullari
Uch usul: issiqlik o'tkazuvchanlik (qattiq jism), konveksiya (suyuqlik va gaz), nurlanish (vakuumda ham).

1. Issiqlik o'tkazuvchanlik

Isigan zarrachalar tezroq tebranib, qo'shnilariga energiya beradi. Modda ko'chmaydi — energiya ko'chadi. Metallar issiqlikni yaxshi, yog'och, ko'pik va havo yomon o'tkazadi. Shuning uchun qozonning dastasi yog'ochdan, qish kiyimi esa havo to'ldirilgan tolalardan tayyorlanadi.

2. Konveksiya

Suyuqlik va gazlarda isigan qatlam kengayib yengillashadi va yuqoriga ko'tariladi, sovuq qatlam pastga tushadi. Natijada aylanma oqim hosil bo'ladi. Radiator xona havosini aynan shu tarzda isitadi; shamol va dengiz briz ham konveksiya natijasi.

3. Nurlanish

Har qanday jism infraqizil nur chiqaradi. Bu usulga muhit kerak emas, shu sababli Quyosh energiyasi bo'shliq orqali Yerga yetib keladi. To'q rangli jismlar nurni yaxshi yutadi va chiqaradi, och rangli, yaltiroq jismlar esa qaytaradi — yozda oq kiyim kiyishimiz shundan.

Taqqoslash

UsulQayerda?Modda ko'chadimi?Misol
O'tkazuvchanlikasosan qattiq jismlaryo'qqoshiqning dastasi qizishi
Konveksiyasuyuqlik, gazhachoynakdagi suv qaynashi
Nurlanishhamma joyda, vakuumda hamyo'qQuyosh nuri, gulxan

Termos qanday ishlaydi?

Termos uchala usulni ham kamaytiradi: devorlar orasida havo so'rib olingan (o'tkazuvchanlik va konveksiya yo'q), ichki yuza esa kumush rangli (nurlanish qaytariladi).

Mavzuni Termodinamika kursida chuqurroq o'rganing.

Izohlar 0

Kiring, izoh qoldirish uchun.

  • Hozircha izoh yo'q. Birinchi bo'ling!